Chia sẻ:

Tắc môn đá là một trong những thứ cực kì cần thiết xuất hiện trong không gian nhà thờ họ. Tắc môn đá án ngữ trước cổng vào nhà thờ như một bức tường thành vững chãi vô cùng ấn tượng. Trên tắc môn người ta chạm khắc rất nhiều hoa văn với những ý nghĩa nhân văn sâu sắc.

1.Hoa văn trên tắc môn đá nhà thờ họ

Hoa văn trên bình phong nhà thờ họ không chỉ mang lại nét đẹp thẩm mỹ vốn có . Mà còn ẩn chứa rất nhiều ý nghĩa nhân văn trong đó. Mỗi bức cuốn thư đá đều có hình mẫu hoa văn nhất định. Không phải tắc môn nào cũng có họa tiết hoa văn đó. Mà khá đa dạng và phong phú về mặt hình thái .

Người tạo ra họa tiết hoa văn trên cuốn thư đá là những nghệ nhân có tay nghề lâu năm, có kĩ năng điêu luyện trong việc chạm khắc trên đá để tạo nên những tác phẩm đẹp tinh tế đến với từng dòng họ từng gia đình.

*** Nhà thờ họ là gì

2.Những họa văn trên cuốn thư đá có ý nghĩa như thế nào?

Những hoa văn được chạm khắc trên cuốn thư, trên bình phong nhà thờ họ đều có một ý nghĩa tương ứng . Đó là những câu chuyện đầy tính nhân văn mang lại ý nghĩa tốt đời đẹp đạo.

Những  hoa văn thường thấy trên cuốn thư đá như : Hoa văn lưỡng long chầu nguyệt,  Hoa văn Ngũ Phúc Lâm Môn, Hoa văn rồng cuốn thủy, Hoa văn hoa sen…

Cụ thể:

Ý nghĩa Hoa văn lưỡng long chầu nguyệt hay còn gọi là song long chầu nguyệt:

Hoa văn trên tắc môn đá có ý nghĩa gì?

Trong quan niệm người Việt, rồng luôn là con vật linh thiêng, biểu tượng cho quyền uy, sức mạnh. Rồng cũng đứng đầu trong tứ linh “long, lân, quy, phượng”. Thuyết rồng cũng xuất hiện thuở sơ khai với sự tích “con rồng, cháu tiên” và tập quán trồng lúa nước, trong đó rồng đóng vai trò giúp gió mưa thuận hoà. Và hình ảnh “Lưỡng long chầu nguyệt” trên các mái đình đền, chùa chiền, không chỉ biểu tượng cho sức mạnh thần thánh mà còn ẩn trong đó những giá trị nhân văn, phản chiếu trí tuệ, ước vọng của con người và nền văn minh cổ xưa.

Song long chầu nguyệt: Là hình ảnh hai con rồng được tạo hình hướng vào mặt trăng ở giữa đồng thời hướng đầu vào nhau. Mặt trăng mang tính âm còn ngược lại loài rồng có tính dương do vậy “Song long chầu nguyệt”  mang ý nghĩa là sự quy tụ sức mạnh thiêng liêng phù trợ cho sự giao hòa, tương sinh, tương hợp của âm dương ngũ hành, cho sự sống và sự sinh sôi, tượng trưng cho tài lộc, mang lại đạt cát đại lợi, quyền lực và sức mạnh bảo vệ của gia tiên dành cho hậu thế.

Ý nghĩa của họa tiết Hoa văn Ngũ Phúc Lâm Môn:

Hoa văn trên tắc môn đá có ý nghĩa gì?

“Ngũ phúc lâm môn” còn được kể lại trong một câu chuyện kể về hình tượng ông Phúc trong bộ ba Phúc Lộc Thọ. Đó là danh tướng Quách Tử Nghi, sống dưới thời nhà Đường của Trung Quốc. Ông đã cống hiến dưới 4 triều đại, một mình tận trung với 4 đời vua gồm Đường Huyền Tông, Đường Túc Tông, Đường Đại Tông, Đường Đức Tông.
Đối với nước nhà, ông luôn giữ tròn đạo trung quân, lập nhiều công lao to lớn cho nhà Đường. Đối với gia đình, ông luôn giữ trọn vẹn gia đạo vợ chồng, cha con. Cuộc sống của ông vô cùng viên mãn bên cạnh vợ con và có chút đích tôn cũng chính là cháu đời thứ năm (ngũ đại đồng đường) khi ông được 83 tuổi.

Trong một lần khi ông đang bế chút trên tay, cả hai cùng nhìn nhau nở nụ cười. Thế rồi, sau nụ cười đó, ông đã ra đi về cõi vĩnh hằng mà không trải qua bệnh tật, đau ốm gì. Từ đó, mọi người thời ấy mới cho rằng sống ở trên đời mà được như Quách Tử Nghi cũng coi như là được hưởng trọn vẹn năm phúc. Cũng từ đây, thành ngữ “Ngũ phúc lâm môn” đã xuất hiện.

Theo quan niệm của người Việt Nam, ý nghĩa của Ngũ phúc lâm môn  sẽ tương ứng với bộ Phúc, Lộc, Thọ, Khang, Ninh.Ngũ Phúc Lâm Môn theo người Việt Nam đại diện cho 5 vị thần: Phúc, Lộc, Thọ, Khang, Ninh

  • Phúc: Có ý nghĩa may mắn, phúc phận tốt lành. Người có phúc là người luôn có quý nhân phù trợ, tổ tiên độ trì. Trong cuộc sống, họ luôn gặp được may mắn, hóa nguy thành an.
  • Lộc: Là tài lộc, của cải, vật chất xung quanh. Xưa kia, lộc mang ý nghĩa bổng lộc được vua chúa ban tặng, còn thời nay chữ lộc mang theo ý nghĩa thịnh vượng, cát tường.
  • Thọ: Có nghĩa là sống lâu, sống thọ, được hưởng bách niên giai lão.
    Khang: Có nghĩa là sống khỏe mạnh, không bệnh tật, đau ốm. Chữ “khang” mang ý nghĩa tương tự như an khang trong quan niệm của người Trung Hoa.
  • Ninh: Nghĩa là cuộc sống an yên, tự tại, thanh thản, vô lo vô nghĩ.

*** Bình phong đá nhà thờ họ là gì?

Ý nghĩa Hoa văn rồng cuốn thủy

Rồng cuốn thủy hay còn được gọi là long cuốn thủy. Họa tiết được sử dụng rất nhiều ở đồ vật công trình kiến trúc. Từ cốc chén, tranh ảnh và đến cả trong bức bình phong (cuốn thư đá). Biểu tượng rồng cuốn thủy đối với một cuốn thư đá rất thiêng liêng và ý nghĩa. Cuốn thư đá với họa tiết rồng cuốn thủy không chỉ thể hiện được nét thẩm mỹ, sự tài hoa, tinh tế trong từng đường nét chạm trổ của thợ nghề. Mà bên cạnh đó mang tính trấn phong trong tâm linh rất cao.

Ý nghĩa họa tiết Hoa văn hoa sen

Trong Phật giáo, hoa sen là biểu tượng trong kiến trúc, thường xuất hiện trình nhiều công trình nổi tiếng. Trong các chùa, các pho tượng Phật thường ngồi trên bông sen. Hoa sen gắn liền với nhiều truyền thuyết, chúng được biết đến như sự tinh khiết, thức tỉnh và giác ngộ. Hình ảnh sen mọc trong bùn tượng trưng cho sự thoát khỏi kiếp bụi trần, sự cám dỗ và tham lam trong cuộc đời con người.

ST