Chia sẻ:

Việt Nam là đất nước có nhiều phong tục tập quán khá thú vị. Có nhiều tục lệ ở các địa phương còn có thể lạ lẫm với các nơi khác nhau. Trong bài viết này chúng tôi gửi tới một tục lệ khá lạ tai : Đó là Lễ yết cáo tổ tiên nhà thờ họ. Vậy tục lệ này là gì, chu trình thực hiện ra sao mời bạn đọc đón nhận.

1.Lễ Yết cáo tổ tiên nhà thờ họ

Trong một dòng họ, khi có một đứa trẻ được sinh ra cần báo cáo với dòng họ tổ tiên để thực hiện ghi nhận danh sách họ và tên, ngày tháng năm sinh, nằm ở dòng họ nào, chi họ nào…trong gia phả dòng họ.

Tập tục báo cáo tên họ của đứa bé để được ghi vào danh sách trong dòng tộc đó được gọi nôm na là lễ yết cáo tổ tiên. Báo cáo cho tổ tiên biết đây là con cháu họ để đi theo phù hộ độ trì là mong mỏi của các bậc sinh thành dành cho con mình khi thực hiện lễ Yết cáo tổ tiên này.

2.Lễ yết cáo tổ tiên được thực hiện như thế nào

2.1 Quy tắc đặt tên cho con trong dòng họ

Trong một dòng họ , việc đặt tên trùng với tổ tiên thân nhân nội ngoại là điều thường bị cấm kị. Do vậy khi đặt tên bố mẹ cần so sánh với với gia phả để tránh phạm húy .

Đối với trường hợp đang ở quê gần nhà thờ dòng họ thì việc đối chiếu so sánh khá đơn giản.

Tuy nhiên nhiều trường hợp làm ăn xa thì cha mẹ thường sẽ đổi lại tên cho con nếu có sự phạm húy. Hoặc đặt tên ở nhà khác đi để giảm tránh trường hợp này tốt nhất.

2.2. Cần chuẩn bị lễ vật gì để cúng tổ tiên trong lễ yết cáo?

Lễ Yết cáo tổ tiên trong nhà thờ họ
Lễ Yết cáo tổ tiên trong nhà thờ họ

Làm lễ yết cáo đơn giản nhẹ nhàng không yêu cầu quá nhiều thủ tục . Thông thường các bậc cha mẹ có con sinh cùng thời gian hoặc sinh cùng trong khoảng thời gian với nhau sẽ tập hợp để cùng làm lễ yết cáo. Do vậy đơn giản mỗi gia đình nén hương cơi trầu chén rượu dâng lên tổ tiên thực hiện lễ nghi theo phong tục của từng địa phương là được rồi. Họ nào đã có nề nếp sẵn thì cứ theo lệ cũ tiến hành.

*** Gia phả dòng họ có nội dung gì

2.3.Quy tắc vào sổ họ

Sổ họ có quy định khá chặt chẽ về thứ bậc trong dòng tộc.

Ghi rõ họ tên: Tên huý và tên thường gọi

Họ Tên (Tên Huý-Tên thường gọi) con ông bà, thuộc đời thứ mấy, chi thứ mấy? Con trưởng hay con thứ mấy? Ngày tháng, năm, sinh, ngày vào sổ họ.

Thứ tự ghi trong sổ họ

Tuân theo quy tắc chung, ai sinh trước ghi trước ai sinh sau ghi sau tính theo ngày sinh năm sinh.

Con gái có được vào sổ họ hay không?

Thông thường, con gái thời xưa không được coi trọng. Ngay cả đóng phần theo đinh cũng là tính trên đầu người con trai trong gia đình đó. Có những dòng họ xưa không lưu tên con gái vì quan niệm con gái là ngoại tộc, lấy chồng là con cháu bên chồng. Tuy nhiên ngày nay trai gái đều là con cháu trong dòng họ, quan điểm được mở rộng và hiện đại hơn xưa. Do vậy không còn phân biệt trai gái , bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ đối với dòng tộc.

Này nay tại một số nơi không còn lưu giữ tập tục này nữa. Tuy nhiên nhiều dòng họ vẫn giữ được nếp xưa. Có cải tiến theo hướng hiện đại hơn đó là mọi thủ tục đều được gia giảm đi rất nhiều, làm dễ chịu đối với người thực hiện. Từ nghi lễ cho tới sắm lễ vật dâng cúng tổ tiên đều được tinh giản không còn là điều bắt buộc nữa.

Các gia đình ở xa có thể không làm lễ này , sau khi có dịp trở về cũng nên đối chiếu với danh sách gia phả để thuận lợi đổi lại tên nếu trùng tên . Còn lại nhiều gia đình cũng không quá coi trọng việc này, họ sẽ hạn chế hơn việc gọi tên thật ở nhà thay vào đó gọi tên thân mật để tránh mạo phạm là được.